Zanim zaczniesz

Gramatyka niemiecka na poziomie B2

B2 to poziom swobodnej komunikacji i tekstów fachowych: rozumiesz artykuły prasowe, piszesz rozprawki i e-maile formalne, przekazujesz cudze wypowiedzi. Gramatyka B2 to w dużej mierze gramatyka stylu pisanego. Kurs zakłada znajomość B1.

Plan kursu

Lekcje	Temat
1	Konjunktiv I i mowa zależna
2–3	strona bierna stanu (Zustandspassiv) i zamienniki strony biernej, imiesłowy jako przymiotniki
4	styl nominalny i werbalny
5–6	modalne w znaczeniu subiektywnym i w czasach złożonych, Futur I i II jako przypuszczenie
7–8	porównania nierealne (als ob), spójniki B2 (indem, sodass, zumal, falls…)
9–11	przyimki z Genitivem i stałe połączenia rzeczownik + czasownik, zdania względne z wer / was / wo, szyk zdania i miejsce nicht
12	test końcowy

Jak korzystać z kursu

Czytaj lekcje po kolei. Przy niemieckich przykładach jest przycisk 🔊.
Ramki „Typowy błąd” pokazują pomyłki, które na tym poziomie kosztują najwięcej punktów na egzaminach (np. Goethe-Zertifikat B2, matura rozszerzona).
Przy lukach są przyciski ä ö ü ß; zapis ae, oe, ue, ss też się liczy.
Postęp zapisuje się tylko w tej przeglądarce.

Lekcja 1 · mowa zależna

Konjunktiv I – mowa zależna w tekstach

W wiadomościach i artykułach cudze słowa przekazuje się trybem Konjunktiv I. Dziennikarz pokazuje w ten sposób, że tylko relacjonuje, a nie potwierdza: Der Minister sagte, er sei zufrieden.

Formy

Temat bezokolicznika + końcówki -e, -est, -e, -en, -et, -en. W praktyce używa się głównie 3. osoby liczby pojedynczej, która różni się od trybu oznajmującego.

Bezokolicznik	er / sie / es (Konj. I)	Przeszłość
sein	sei (ich sei, du seist, wir seien)	sei gewesen
haben	habe	habe gehabt
werden	werde	—
können / müssen / wollen	könne / müsse / wolle	habe … können
kommen / gehen	komme / gehe	sei gekommen / sei gegangen
machen / sagen	mache / sage	habe gemacht / habe gesagt

Der Sprecher sagte, die Lage sei unter Kontrolle.Rzecznik powiedział, że sytuacja jest pod kontrolą.
Sie behauptet, sie habe nichts gewusst.Twierdzi, że nic nie wiedziała.
Er erklärte, er werde morgen zurücktreten.Oświadczył, że jutro poda się do dymisji.

Kiedy Konjunktiv II zamiast I

Gdy forma Konjunktiv I brzmi tak samo jak tryb oznajmujący (zwykle w l. mnogiej i w 1. osobie), bierze się Konjunktiv II: Sie sagten, sie ~~haben~~ → hätten keine Zeit. W mowie potocznej Niemcy przekazują słowa zwykłym trybem albo Konjunktiv II.

Typowy błąd. Pomylenie sei (Konj. I od sein) z sie (zaimek) – zwłaszcza w szybkim pisaniu. Drugi błąd: przeszłość w mowie zależnej tworzona przez Präteritum (~~er sagte, er war krank~~ w tekście prasowym). W Konjunktiv I przeszłość to zawsze sei / habe + Partizip II: er sei krank gewesen.

Przekaż wypowiedź w Konjunktiv I.

„Ich bin müde.“ → Er sagt, er [_] müde.
„Ich habe keine Zeit.“ → Sie sagt, sie [_] keine Zeit.
„Der Zug kommt später.“ → Die Bahn teilt mit, der Zug [_] später.
„Ich kann nicht helfen.“ → Er erklärt, er [_] nicht helfen.
„Ich war im Urlaub.“ → Sie sagt, sie [_] im Urlaub [_].
„Wir haben keine Lust.“ → Sie sagen, sie [_] keine Lust. (zamiennik z Konj. II)

„Ich habe das Geld nicht genommen“, sagte der Angeklagte. →

Der Angeklagte sagte, er nahm das Geld nicht.
Der Angeklagte sagte, er hat das Geld nicht genommen.
Der Angeklagte sagte, er habe das Geld nicht genommen.
Der Angeklagte sagte, er sei das Geld nicht genommen.

Lekcja 2 · strona bierna

Strona bierna stanu i zamienniki strony biernej

Strona bierna z werden opisuje proces (Die Tür wird geöffnet – drzwi są otwierane). Strona bierna z sein opisuje wynik, stan po procesie (Die Tür ist geöffnet – drzwi są otwarte). W tekstach stronę bierną często zastępują też konstrukcje z sich lassen, -bar i sein + zu.

Vorgangspassiv i Zustandspassiv

Proces (werden)	Stan (sein)
Das Geschäft wird um 9 Uhr geöffnet.	Das Geschäft ist bis 20 Uhr geöffnet.
Der Tisch wird gedeckt.	Der Tisch ist gedeckt. (już nakryty)
Die Arbeit wurde gestern beendet.	Die Arbeit war schon beendet.

Zamienniki strony biernej

Konstrukcja	Znaczenie	Przykład = strona bierna
sich lassen + bezokolicznik	da się	Das Problem lässt sich lösen. = kann gelöst werden
przymiotnik na -bar / -lich	możliwy do…	Das Wasser ist trinkbar. = kann getrunken werden
sein + zu + bezokolicznik	da się / trzeba	Die Rechnung ist sofort zu bezahlen. = muss bezahlt werden
man	się	Man repariert das Auto. = Das Auto wird repariert.

Diese Frage lässt sich nicht leicht beantworten.Na to pytanie nie da się łatwo odpowiedzieć.
Der Fehler ist leicht zu finden.Błąd łatwo znaleźć.
Das Ergebnis ist nicht vorhersehbar.Wynik jest nieprzewidywalny.

Typowy błąd. Mylenie procesu i stanu: ~~Das Museum wird montags geschlossen~~ w znaczeniu „w poniedziałki jest zamknięte” – poprawnie Das Museum ist montags geschlossen. A „da się” to lässt sich + bezokolicznik bez zu: ~~lässt sich zu lösen~~.

Proces czy stan? Wpisz wird albo ist.

Keine Sorge, die Tür [_] abgeschlossen. Ich habe es geprüft.
Pst! Die Tür [_] gerade abgeschlossen.
Das Restaurant [_] heute leider geschlossen.
Der Patient [_] gerade operiert.

Przekształć zdanie. Wpisz brakujące słowo lub słowa.

Das kann man reparieren. → Das [_] reparieren.
Die Pilze können gegessen werden. → Die Pilze sind [_].
Der Pass muss im Rathaus beantragt werden. → Der Pass ist im Rathaus [_].
Die Schrift kann man kaum lesen. → Die Schrift ist kaum [_].

Lekcja 3 · imiesłowy

Imiesłowy jako przymiotniki i rozbudowane przydawki

Partizip I (lachend) i Partizip II (gekauft) mogą stać przed rzeczownikiem jak przymiotnik i dostają te same końcówki. W tekstach pisanych przed takim imiesłowem stoi czasem cała fraza – to tak zwana rozbudowana przydawka.

Imiesłów	Budowa	Znaczenie	Przykład
Partizip I	bezokolicznik + d	czynny, trwający (-ący)	das schlafende Kind – śpiące dziecko
Partizip II	trzecia forma	bierny / zakończony (-ny, -ty)	das gekaufte Buch – kupiona książka

Die lachenden Kinder spielen im Park.Roześmiane (śmiejące się) dzieci bawią się w parku.
Das gestohlene Auto wurde gefunden.Skradziony samochód został odnaleziony.
Wir suchen einen gut ausgebildeten Mitarbeiter.Szukamy dobrze wykształconego pracownika.

Rozbudowana przydawka

Zamiast zdania względnego tekst może umieścić całą frazę między rodzajnikiem a rzeczownikiem:

Zdanie względne	Przydawka
der Zug, der aus Berlin kommt	der aus Berlin kommende Zug
das Haus, das 1900 gebaut wurde	das 1900 gebaute Haus
die Preise, die ständig steigen	die ständig steigenden Preise

Jak czytać. Gdy po rodzajniku nie widzisz od razu rzeczownika, szukaj imiesłowu z końcówką tuż przed nim. Wszystko między rodzajnikiem a imiesłowem należy do przydawki.

Typowy błąd. Pomylenie znaczeń: die verletzende Bemerkung to uwaga, która rani (czynnie), a der verletzte Spieler – zawodnik, który został ranny. Partizip I jest czynny, Partizip II – bierny lub zakończony.

Wpisz imiesłów z właściwą końcówką.

Das [_] Baby beruhigte sich nicht. (weinen – Partizip I)
Ich hole das [_] Fahrrad ab. (reparieren – Partizip II)
Die [_] Mieten sind ein großes Problem. (steigen – Partizip I)
In dem von ihm [_] Brief stand die Wahrheit. (schreiben – Partizip II)
Gießen Sie [_] Wasser über den Tee. (kochen – Partizip I)

„das Rathaus, das letztes Jahr renoviert wurde” =

das letztes Jahr renovierende Rathaus
das renovierend letztes Jahr Rathaus
das letztes Jahr renoviert Rathaus
das letztes Jahr renovierte Rathaus

Lekcja 4 · styl

Styl nominalny i werbalny

W tekstach urzędowych, naukowych i prasowych zamiast zdań z czasownikami używa się rzeczowników: zamiast „Nachdem er angekommen war” – Nach seiner Ankunft. Na B2 trzeba umieć przechodzić w obie strony.

Tworzenie rzeczowników od czasowników

Sposób	Przykłady
bezokolicznik → das + bezokolicznik	lesen → das Lesen, schwimmen → das Schwimmen
-ung (żeński)	entscheiden → die Entscheidung, eröffnen → die Eröffnung
temat czasownika (często męski)	besuchen → der Besuch, beginnen → der Beginn, anrufen → der Anruf
zmiana samogłoski	ankommen → die Ankunft, abfahren → die Abfahrt, schreiben → die Schrift

Spójnik → przyimek

Styl werbalny (zdanie)	Styl nominalny (przyimek)
weil es regnete	wegen des Regens
obwohl er krank war	trotz seiner Krankheit
als / wenn wir ankamen	bei unserer Ankunft
nachdem sie das Studium beendet hatte	nach dem Ende ihres Studiums
bevor der Film beginnt	vor dem Beginn des Films
während wir reisten	während der Reise
um Geld zu sparen	zum Sparen von Geld
wenn es Probleme gibt	bei Problemen

Podmiot zdania zamienia się w zaimek dzierżawczy albo dopełniacz: Der Minister trat zurück → der Rücktritt des Ministers; er kam an → seine Ankunft.

Typowy błąd. Przesadny styl nominalny w liście do kolegi albo w zwykłej rozmowie – brzmi urzędowo. Przy przekształceniach pamiętaj o przypadku po przyimku: wegen / trotz / während + Genitiv, bei / nach / vor + Dativ.

Utwórz rzeczownik (z rodzajnikiem).

entscheiden → [_]
ankommen → [_]
besuchen → [_]
abfahren → [_]
lösen → [_]

Przekształć na styl nominalny. Wpisz przyimek.

Weil es stark schneite, fiel der Unterricht aus. → [_] des starken Schneefalls fiel der Unterricht aus.
Obwohl er sich verletzt hatte, spielte er weiter. → [_] seiner Verletzung spielte er weiter.
Nachdem sie angekommen war, rief sie an. → [_] ihrer Ankunft rief sie an.
Wenn es regnet, findet das Konzert im Saal statt. → [_] Regen findet das Konzert im Saal statt.

Lekcja 5 · czasowniki modalne

Czasowniki modalne w znaczeniu subiektywnym i w czasach złożonych

Czasowniki modalne wyrażają też ocenę mówiącego: „on podobno jest bogaty”, „ona na pewno jest chora”. Druga trudność B2 to Perfekt modalnych z podwójnym bezokolicznikiem: Ich habe gestern arbeiten müssen.

Znaczenie subiektywne

Modalny	Znaczenie	Przykład
müssen	na pewno (wniosek, ok. 90%)	Er muss krank sein. Er fehlt seit Tagen.
dürfte	prawdopodobnie (ok. 75%)	Das dürfte nicht schwer sein.
können / könnte	możliwe (ok. 50%)	Sie könnte recht haben.
nicht können	na pewno nie	Das kann nicht stimmen!
sollen	podobno (ktoś tak mówi)	Er soll sehr reich sein.
wollen	twierdzi o sobie (z powątpiewaniem)	Sie will das nicht gewusst haben.

O przeszłości: modalny + Partizip II + haben / sein: Er muss den Bus verpasst haben. Musiał spóźnić się na autobus.

Perfekt czasowników modalnych

haben + … + bezokolicznik + bezokolicznik modalnego

Ich habe gestern lange arbeiten müssen.Wczoraj musiałem długo pracować.
Sie hat nicht kommen können.Nie mogła przyjść.
Ich weiß, dass er nicht hat kommen können.Wiem, że nie mógł przyjść. (w zdaniu podrzędnym hat stoi przed dwoma bezokolicznikami)

Typowy błąd. ~~Ich habe arbeiten gemusst~~. Gdy modalny ma przy sobie inny czasownik, w Perfekt stoi w bezokoliczniku: arbeiten müssen. Dlatego w mowie częściej mówi się po prostu Präteritum: Ich musste arbeiten. „Podobno” to sollen, nie müssen: Das Restaurant soll gut sein.

Wpisz czasownik modalny w znaczeniu subiektywnym.

Der neue Film [_] sehr gut sein. Das sagen alle.
Das Licht ist an. Er [_] zu Hause sein.
Das [_] nicht wahr sein! Ich glaube es nicht.
Er [_] den Unfall nicht gesehen haben. Aber ich glaube ihm nicht.

Wpisz czasownik w Perfekt z modalnym.

Ich [_] eine Stunde [_]. (warten, müssen)
Sie [_] nicht [_]. (schlafen, können)
Die Kinder [_] lange [_]. (bleiben, dürfen)

„Musiał zapomnieć o spotkaniu.” (przypuszczenie)

Er musste den Termin vergessen.
Er muss den Termin vergessen haben.
Er hat den Termin vergessen müssen.
Er soll den Termin vergessen.

Lekcja 6 · przyszłość i przypuszczenia

Futur I i Futur II – także jako przypuszczenie

Futur II mówi o czymś, co będzie zakończone w przyszłości: „Do jutra skończę”. Ważniejsze w praktyce jest jednak drugie znaczenie obu czasów: przypuszczenie. Er wird krank sein – pewnie jest chory. Er wird den Bus verpasst haben – pewnie spóźnił się na autobus.

Czas	Budowa	Przyszłość	Przypuszczenie
Futur I	werden + bezokolicznik	Ich werde dich anrufen.	Sie wird jetzt zu Hause sein. (teraz)
Futur II	werden + Partizip II + haben / sein	Bis Montag werde ich das Buch gelesen haben.	Er wird den Termin vergessen haben. (wcześniej)

In zehn Jahren werden wir das Problem gelöst haben.Za dziesięć lat rozwiążemy ten problem.
Wo ist Anna? – Sie wird noch im Büro sein.Gdzie jest Anna? – Pewnie jest jeszcze w biurze.
Er wird schon angekommen sein.Pewnie już dojechał.

Przypuszczenie wzmacniają słowa wohl, wahrscheinlich, sicher, schon: Das wird wohl stimmen.

Typowy błąd. Wybór haben / sein w Futur II jak w Perfekt: ~~Er wird angekommen haben~~ → Er wird angekommen sein. Kolejność na końcu: najpierw Partizip II, potem haben / sein: gelesen haben, nie ~~haben gelesen~~.

Wpisz brakujące formy Futur I albo Futur II.

Tom geht nicht ans Telefon. Er [_] wohl beschäftigt [_]. (Futur I)
Bis Freitag [_] ich den Bericht [_]. (schreiben, Futur II)
Das Kind ist so still. Es [_] schon [_]. (einschlafen, Futur II)
Sie finden die Schlüssel nicht. Sie [_] sie [_]. (verlieren, Futur II)

„Pewnie zapomniał.” (przypuszczenie o przeszłości)

Er wird vergessen.
Er wird vergessen sein.
Er wird es vergessen haben.
Er wurde es vergessen haben.

Lekcja 7 · tryb przypuszczający

Porównania nierealne (als ob) i życzenia

Konjunktiv II pojawia się też w porównaniach („tak, jakby…”) i w życzeniach („gdyby tylko…”). Na B2 dochodzą formy przeszłe i warianty szyku.

als ob / als wenn / als

Konstrukcja	Szyk	Przykład
als ob / als wenn	czasownik na końcu	Er tut so, als ob er nichts wüsste.
als	czasownik zaraz po als	Er tut so, als wüsste er nichts.
o przeszłości	hätte / wäre + Partizip II	Sie sieht aus, als ob sie nicht geschlafen hätte.

Du siehst aus, als hättest du einen Geist gesehen.Wyglądasz, jakbyś zobaczył ducha.
Er redet, als ob er der Chef wäre.Mówi tak, jakby był szefem.

Życzenia nierealne

Wenn ich doch mehr Zeit hätte!Gdybym tylko miał więcej czasu!
Hätte ich doch nur auf dich gehört!Gdybym tylko cię posłuchał! (bez wenn: czasownik na początku)
Ich wünschte, du wärst hier.Chciałbym, żebyś tu był.

Typowy błąd. Pomieszanie szyków: ~~als ob er wüsste nichts~~ albo ~~als er nichts wüsste~~. Zapamiętaj: als ob + czasownik na końcu, samo als + czasownik od razu. Bez słowa doch / nur życzenie brzmi niepełnie: Wenn ich doch reich wäre!

Wpisz formę Konjunktiv II.

Sie tut so, als ob sie krank [_]. (sein)
Er schaut mich an, als [_] er mich noch nie gesehen. (haben)
Wenn ich nur [_], wo er wohnt! (wissen)
[_] ich doch nur früher aufgestanden! (sein)
Ich wünschte, ich [_] fliegen. (können)

„Zachowuje się, jakby był u siebie w domu.”

Er benimmt sich, als wäre er zu Hause.
Er benimmt sich, als er zu Hause wäre.
Er benimmt sich, als ob wäre er zu Hause.
Er benimmt sich, wie wenn er ist zu Hause.

Lekcja 8 · zdania złożone

Spójniki B2: sposób, skutek, warunek i przeciwieństwo

Na B2 do weil, obwohl, wenn dochodzą spójniki, które precyzują relację między zdaniami. Wszystkie poniższe wprowadzają zdania podrzędne z czasownikiem na końcu.

Spójnik	Znaczenie	Przykład
indem	(robiąc coś) – sposób	Man lernt eine Sprache, indem man viel spricht.
sodass / so …, dass	tak, że – skutek	Es regnete stark, sodass das Spiel ausfiel.
falls / sofern	o ile, w razie gdyby	Falls du Fragen hast, ruf mich an.
zumal	zwłaszcza że	Ich bleibe zu Hause, zumal ich müde bin.
während	podczas gdy (kontrast)	Er liebt Sport, während sie lieber liest.
anstatt dass / ohne dass	zamiast tego, że / bez tego, żeby	Er ging, ohne dass es jemand bemerkte.
je nachdem, ob / wie	w zależności od tego	Je nachdem, wie das Wetter ist, fahren wir.
wohingegen	podczas gdy, natomiast	Berlin ist groß, wohingegen Potsdam klein ist.

Przysłówki łączące (czasownik zaraz po nich, jak deshalb): folglich (w konsekwencji), dennoch (mimo to), allerdings (jednakże), außerdem (ponadto), stattdessen (zamiast tego), andernfalls (w przeciwnym razie).

Typowy błąd. indem to nie „w którym” (to in dem) ani „podczas gdy”. Odpowiada na pytanie „jak? w jaki sposób?”: Wie spart man Energie? – Indem man das Licht ausschaltet. Po dennoch, allerdings, folglich Polacy piszą ~~dennoch er kam~~ – a czasownik musi być zaraz za nimi: dennoch kam er.

Wpisz spójnik: indem, sodass, falls, zumal, während, ohne dass.

Sie hält sich fit, [_] sie jeden Tag joggt.
Der Zug hatte Verspätung, [_] wir den Anschluss verpassten.
[_] es regnet, findet das Fest im Saal statt.
Ich kaufe das Auto nicht, [_] es viel zu teuer ist.
Mein Bruder ist sehr sportlich, [_] ich lieber zu Hause bleibe.
Er hat das Zimmer verlassen, [_] jemand ihn gesehen hat.

„Był zmęczony, mimo to jechał dalej.”

Er war müde, dennoch er fuhr weiter.
Er war müde, dennoch fuhr er weiter.
Er war müde, dennoch er weiterfuhr.
Er war müde, obwohl fuhr er weiter.

Lekcja 9 · język formalny

Przyimki z dopełniaczem B2 i połączenia rzeczownik + czasownik

Teksty formalne korzystają z przyimków, których nie ma w mowie potocznej (aufgrund, angesichts), oraz ze stałych połączeń rzeczownika z czasownikiem (eine Entscheidung treffen – podjąć decyzję). Oba elementy podnoszą ocenę wypowiedzi pisemnej.

Przyimki z Genitivem

Przyimek	Znaczenie	Przykład
aufgrund	z powodu, na podstawie	aufgrund des schlechten Wetters
infolge	wskutek	infolge des Unfalls
angesichts	w obliczu, wobec	angesichts der hohen Preise
hinsichtlich / bezüglich	odnośnie do	bezüglich Ihrer Anfrage
innerhalb / außerhalb	w ciągu, w obrębie / poza	innerhalb einer Woche
mithilfe	za pomocą	mithilfe eines Computers
anlässlich	z okazji	anlässlich seines Geburtstags

Połączenia rzeczownik + czasownik (Nomen-Verb-Verbindungen)

Połączenie	Znaczenie (= czasownik)
eine Entscheidung treffen	entscheiden – podjąć decyzję
eine Frage stellen	fragen – zadać pytanie
Kritik üben (an + Dat)	kritisieren – krytykować
in Kraft treten	wejść w życie (o prawie)
zur Verfügung stehen / stellen	być do dyspozycji / udostępnić
Rücksicht nehmen auf + Akk	brać pod uwagę, mieć wzgląd na
in Frage kommen	wchodzić w grę
Bescheid geben / sagen	dać znać
einen Antrag stellen	złożyć wniosek
zur Sprache bringen	poruszyć temat

Typowy błąd. Dosłowne tłumaczenie z polskiego: ~~eine Entscheidung machen~~ (zrobić decyzję), ~~eine Frage fragen~~, ~~einen Antrag legen~~ (złożyć wniosek). Czasownik w takich połączeniach jest stały i trzeba go znać: treffen, stellen, stellen.

Wpisz czasownik w odpowiedniej formie.

Wir müssen bis morgen eine Entscheidung [_].
Darf ich Ihnen eine Frage [_]?
Das neue Gesetz [_] im Januar in Kraft.
Für weitere Fragen [_] ich Ihnen gern zur Verfügung.
Bitte [_] Sie Rücksicht auf die Nachbarn.
Sag mir bitte [_], wenn du ankommst.

Wpisz przyimek z dopełniaczem.

[_] des Streiks fallen alle Flüge aus.
Bitte antworten Sie [_] einer Woche.
[_] der schwierigen Lage müssen wir sparen. (w obliczu)
[_] Ihrer Anfrage vom 3. Mai teilen wir Ihnen mit… (odnośnie do)

Lekcja 10 · zdania względne

Zaimki względne wer, was, wo i wo(r) + przyimek

Obok der / die / das zdania względne wprowadzają też was (po alles, nichts, etwas, stopniu najwyższym i całym zdaniu), wer (ten, kto…) i wo (po nazwach miejsc).

Zaimek	Kiedy	Przykład
was	po alles, nichts, etwas, vieles, das	Das ist alles, was ich weiß.
was	po stopniu najwyższym rodzaju nijakiego	Das ist das Beste, was mir passiert ist.
was	odnosi się do całego zdania	Er hat bestanden, was mich sehr freut.
wer … (der)	każdy, kto…	Wer zu spät kommt, (der) muss draußen warten.
wo	po nazwach miejsc i überall, dort	Krakau, wo ich studiert habe, ist schön.
wo(r) + przyimek	przy was z przyimkiem	Es gibt nichts, worüber ich mich mehr freue.

Wer viel liest, weiß viel.Kto dużo czyta, dużo wie.
Gibt es etwas, was ich für dich tun kann?Czy jest coś, co mogę dla ciebie zrobić?
Das ist der Ort, wo wir uns kennengelernt haben.To miejsce, w którym się poznaliśmy.

Typowy błąd. ~~Das ist alles, das ich weiß~~ – po alles, nichts, etwas jest was, nie das. A po rzeczowniku nijakim (das Buch, das…) – das, nie was: ~~das Buch, was ich lese~~ to błąd w języku pisanym.

Wpisz was, wer, wo albo das.

Ich glaube nichts, [_] er sagt.
[_] Hunger hat, kann sich etwas aus dem Kühlschrank nehmen.
Das ist das Schönste, [_] ich je gesehen habe.
Wien, [_] meine Großeltern leben, besuche ich oft.
Das Buch, [_] du mir geschenkt hast, ist toll.
Sie hat die Prüfung bestanden, [_] niemand erwartet hatte.
Es gibt vieles, [_] wir reden müssen. (über)

Lekcja 11 · szyk zdania

Szyk w środku zdania: TeKaMoLo, dopełnienia i miejsce nicht

Pozycje czasownika znasz od A1. Na B2 dochodzi kolejność elementów w środku zdania: okoliczników, dopełnień i przeczenia. Dobry szyk sprawia, że zdanie brzmi naturalnie.

TeKaMoLo

Okoliczniki stoją zwykle w kolejności: Temporal (kiedy?) – Kausal (dlaczego?) – Modal (jak?) – Lokal (gdzie? dokąd?).

Ich fahre morgen wegen der Arbeit mit dem Zug nach Berlin.Jutro jadę w sprawach służbowych pociągiem do Berlina.
Sie ist gestern trotz des Regens zu Fuß in die Stadt gegangen.Wczoraj mimo deszczu poszła pieszo do miasta.

Kolejność dopełnień

Sytuacja	Kolejność	Przykład
dwa rzeczowniki	Dativ przed Akkusativ	Ich gebe dem Kind den Ball.
dwa zaimki	Akkusativ przed Dativ	Ich gebe ihn ihm.
zaimek + rzeczownik	zaimek pierwszy	Ich gebe ihm den Ball. / Ich gebe ihn dem Kind.

Miejsce nicht

przeczenie całego zdania: nicht możliwie blisko końca, po dopełnieniach i określeniach czasu: Ich kenne den Mann nicht.
ale przed drugą częścią orzeczenia, przymiotnikiem, określeniem miejsca i sposobu: Ich habe ihn nicht gesehen. Er fährt nicht nach Hause.
przeczenie jednego elementu: nicht przed nim (często z sondern): Nicht ich, sondern du hast das gesagt.

Typowy błąd. nicht zaraz po czasowniku, jak polskie „nie” przed czasownikiem: ~~Ich nicht komme heute~~, ~~Ich habe nicht ihn gesehen~~ (to znaczy „nie jego widziałem, tylko kogoś innego”). Poprawnie: Ich komme heute nicht. Ich habe ihn nicht gesehen.

Ułóż zdania zgodnie z TeKaMoLo.

mit dem Auto / Wir fahren / an die Ostsee / am Wochenende
zu Hause / heute / Er ist / geblieben / wegen einer Erkältung
nicht / den Brief / Ich habe / gelesen

„Dam jej to.” (das Buch → es, ihr)

Ich gebe ihr es.
Ich gebe es nicht ihr.
Ich gebe es ihr.
Ich es ihr gebe.

Lekcja 12 · podsumowanie

Test końcowy z gramatyki B2

20 pytań z całego kursu. Przy każdym pytaniu w nawiasie jest temat, do którego warto wrócić, jeśli odpowiedź sprawi kłopot.

Jak liczyć wynik. Za pytanie trafione za pierwszym razem daj sobie punkt. 16 punktów i więcej oznacza, że gramatykę B2 masz opanowaną. Kolejny krok to poziom C1: zaawansowany styl nominalny, Konjunktiv w pełnym zakresie, konstrukcje imiesłowowe w tekstach naukowych.

"Ich bin krank", sagte er. → Er sagte, er … krank. (Konjunktiv I)

ist
sei
wäre gewesen
sie

„Twierdzi, że nic nie widziała.” (prasa) (Konjunktiv I)

Sie behauptet, sie habe nichts gesehen.
Sie behauptet, sie hat nichts gesehen haben.
Sie behauptet, sie sah nichts.
Sie behauptet, sie sei nichts gesehen.

„Sklep jest zamknięty w niedziele.” (stan) (Zustandspassiv)

Der Laden hat sonntags geschlossen worden.
Der Laden schließt sich sonntags.
Der Laden wird sonntags geschlossen.
Der Laden ist sonntags geschlossen.

„Tego nie da się zmienić.” (zamienniki strony biernej)

Das ist nicht ändern.
Das lässt nicht sich ändern.
Das lässt sich nicht ändern.
Das lässt sich nicht zu ändern.

„śpiące dziecko” (imiesłowy)

das geschlafene Kind
das schlafende Kind
das schlafte Kind
das schlafen Kind

„der Zug, der aus Wien kommt” = (imiesłowy)

der aus Wien kommende Zug
der kommende aus Wien Zug
der aus Wien kommend Zug
der aus Wien gekommene Zug

„Weil es regnete, …” w stylu nominalnym: (styl nominalny)

Wegen dem Regnen
Bei regnen
Trotz des Regens
Wegen des Regens

„Po jego przyjeździe…” (styl nominalny)

Nachdem seiner Ankunft
Vor seiner Ankunft
Nach seiner Ankunft
Nach seinem Ankommen ist

„Podobno on jest milionerem.” (modalne subiektywne)

Er muss Millionär sein.
Er soll Millionär sein.
Er will Millionär sein.
Er darf Millionär sein.

„Wczoraj musiałem długo czekać.” (Perfekt) (Perfekt modalnych)

Ich habe gestern lange warten müssen.
Ich bin gestern lange warten müssen.
Ich habe gestern lange gewartet müssen.
Ich habe gestern lange warten gemusst.

„Pewnie już dojechał.” (Futur II)

Er wurde schon angekommen.
Er ist schon ankommen werden.
Er wird schon angekommen haben.
Er wird schon angekommen sein.

Er tut so, als … er alles. (als ob)

gewusst
weiß
wüsste
ob wüsste

„Gdybym tylko cię posłuchał!” (życzenia)

Würde ich doch auf dich gehört!
Hätte ich doch nur auf dich gehört!
Wenn ich nur auf dich höre!
Habe ich doch auf dich gehört!

„Uczy się, słuchając podcastów.” (sposób) (spójniki B2)

Er lernt, indem er Podcasts hört.
Er lernt, in dem er hört Podcasts.
Er lernt, zumal er Podcasts hört.
Er lernt, sodass er Podcasts hört.

Er war müde, … fuhr er weiter. (spójniki B2)

sodass
indem
obwohl
dennoch

„podjąć decyzję” (Nomen-Verb-Verbindungen)

eine Entscheidung geben
eine Entscheidung machen
eine Entscheidung treffen
eine Entscheidung nehmen

… des schlechten Wetters wurde das Spiel abgesagt. (przyimki z Genitivem)

Anlässlich
Aufgrund
Bezüglich
Mithilfe

Das ist alles, … ich weiß. (was / wer / wo)

… zu spät kommt, muss draußen warten. (was / wer / wo)

„Nie widziałem go.” (miejsce nicht)

Ich habe nicht ihn gesehen.
Ich nicht habe ihn gesehen.
Ich habe ihn nicht gesehen.
Ich habe ihn gesehen nicht.