Zanim zaczniesz

Gramatyka angielska na poziomie B2

B2 to poziom swobody: rozumiesz dłuższe teksty i rozmowy na tematy abstrakcyjne, piszesz rozprawki i przekonująco argumentujesz. Odpowiada mniej więcej maturze rozszerzonej i egzaminowi FCE. Kurs zakłada znajomość gramatyki B1: tryby warunkowe 0–3, strona bierna, mowa zależna, Past Perfect i Present Perfect Continuous.

Co nowego na B2

Czasy PerfectFuture Perfect, Past Perfect Continuous i ich miejsce w opowieści.

Gdybanie mieszaneTryby mieszane, inwersja w warunkach, wish, it's time, would rather.

StylStrona bierna bezosobowa, imiesłowy, inwersja i zdania rozszczepione.

PrecyzjaCzasowniki modalne w przeszłości, czasowniki relacjonujące, przedimki.

Plan kursu

Lekcje	Temat
1–2	Past Perfect Continuous i czasy narracji, Future Perfect i Future Continuous
3–5	tryby mieszane, zamienniki if i inwersja, wish / would rather / it's time
6–7	strona bierna bezosobowa, get w stronie biernej i konstrukcje kauzatywne
8–9	czasowniki modalne w przeszłości, czasowniki relacjonujące (suggest, deny, warn…)
10–12	bezokolicznik złożony i -ing, zdania względne z przyimkami, imiesłowy
13–14	inwersja i zdania rozszczepione (What I need is…)
15–17	przedimki, zaawansowane porównania, spójniki i wyrażenia celu
18	test końcowy

Jak korzystać z kursu

Czytaj lekcje po kolei. Przy angielskich przykładach jest przycisk 🔊.
Ramki „Typowy błąd” pokazują pomyłki, które na tym poziomie najczęściej kosztują punkty na maturze rozszerzonej.
Ćwiczenia: Sprawdź się, Uzupełnij i Ułóż zdania. Próbujesz do skutku.
W lukach formy skrócone liczą się jak pełne (hadn't = had not). Skrót 'd jest dwuznaczny, więc pisz had albo would w pełnej formie.
Postęp zapisuje się tylko w tej przeglądarce.

Lekcja 1 · czasy przeszłe

Czasy narracji i Past Perfect Continuous

Dobra opowieść po angielsku łączy cztery czasy przeszłe. Każdy ma swoją rolę: główne wydarzenia, tło, to, co stało się wcześniej, i to, co trwało, zanim coś się stało.

Czas	Rola w opowieści	Przykład
Past Simple	główne wydarzenia po kolei	I opened the door and saw him.
Past Continuous	tło, czynność w toku	It was raining and people were hurrying home.
Past Perfect	coś, co skończyło się wcześniej	Somebody had broken the window.
Past Perfect Continuous	coś, co trwało do momentu w przeszłości	I had been waiting for an hour when he arrived.

Past Perfect Continuous

podmiot + had been + czasownik-ing

She was exhausted because she had been working all night.Była wykończona, bo pracowała całą noc.
The ground was wet. It had been raining.Ziemia była mokra. Padało (wcześniej).
How long had you been living there when you met him?Jak długo tam mieszkałaś, kiedy go poznałaś?

Różnica jak w teraźniejszości: Past Perfect Simple mówi o wyniku (I had written three letters), Continuous o trwaniu (I had been writing letters all morning).

Typowy błąd. Polski czas przeszły zastępuje wszystkie cztery, więc kusi Past Simple wszędzie: ~~I waited for an hour when he arrived~~. Gdy czynność trwała do innego momentu w przeszłości i ważne jest jak długo, potrzebujesz had been waiting. Czasowniki stanu (know, own, believe) zostają w Past Perfect Simple: I had known her for years.

Wyrażenia przydatne w opowiadaniu

by the time (zanim, do czasu gdy), as soon as (gdy tylko), just as (dokładnie w chwili, gdy), eventually (w końcu), at first (na początku), meanwhile (tymczasem).

By the time the police arrived, the thieves had escaped.Zanim przyjechała policja, złodzieje uciekli.

„Szła już od dwóch godzin, kiedy zauważyła, że się zgubiła.”

She walked for two hours when she realised she was lost.
She was walking for two hours when she realised she was lost.
She had been walking for two hours when she realised she was lost.
She has been walking for two hours when she realised she was lost.

Wpisz czasownik w Past Perfect Continuous.

His face was red because he [_]. (run)
They [_] English for five years before they moved to London. (study)
We [_] for ages when the bus finally came. (wait)
What [_] you [_] before I called? You sounded out of breath. (do)

Uzupełnij opowieść właściwymi czasami przeszłymi.

It [_] heavily when I [_] the house. (snow, leave)
I [_] for about an hour when I [_] a strange light. (drive, notice)
I [_] the car and [_] out. (stop, get)
But by then the light [_]. (disappear)

Lekcja 2 · przyszłość

Future Perfect, Future Continuous i inne formy przyszłe

Future Perfect mówi o tym, co będzie już zrobione przed jakimś momentem w przyszłości: „Do piątku skończę raport”. Future Continuous – o tym, co będzie w toku w danym momencie. Na B2 dochodzi też kilka formalnych wyrażeń przyszłości.

Future Perfect Simple i Continuous

Forma	Wzór	Przykład
Future Perfect	will have + trzecia forma	By Friday I will have finished the report.
Future Perfect Continuous	will have been + -ing	In June I will have been working here for ten years.
Future Continuous	will be + -ing	This time next week I will be lying on a beach.

By the time you get home, I'll have cooked dinner.Zanim wrócisz do domu, ugotuję obiad.
Will you have finished the book by Monday?Skończysz książkę do poniedziałku?
Next month they'll have been married for 25 years.W przyszłym miesiącu będą małżeństwem od 25 lat.

Typowy błąd. By (do, najpóźniej) to nie until (aż do). I'll finish it by Friday – skończę najpóźniej w piątek. I'll work until Friday – będę pracować aż do piątku. Po by the time i when stoi Present Simple, nie will: ~~by the time you will get home~~.

Formalne i specjalne formy przyszłości

Wyrażenie	Znaczenie	Przykład
be about to	zaraz, za chwilę	Hurry up, the train is about to leave.
be due to	ma (zgodnie z planem)	The plane is due to land at 6.
be to	ma się odbyć (oficjalnie, w wiadomościach)	The President is to visit Poland next week.
be bound to	na pewno	Don't worry, she's bound to call.
be on the point of + -ing	być bliskim zrobienia	I was on the point of leaving when he arrived.

„Do 2030 roku naukowcy znajdą lekarstwo.”

By 2030 scientists will find a cure.
By 2030 scientists will have found a cure.
Until 2030 scientists will have found a cure.
By 2030 scientists will have been find a cure.

Wpisz czasownik w Future Perfect, Future Perfect Continuous albo Future Continuous.

Call me before 7. After that I [_]. (leave)
Don't phone at 9 – I [_] the final. (watch)
By next year we [_] in this house for two decades. (live)
If I read 30 pages a day, I [_] the whole book by Sunday. (read)
By the end of the year she [_] enough money for a car. (save)

Wpisz brakujące słowo: about, due, bound, point, by albo until.

Sit down, the film is [_] to start.
The next train is [_] to arrive at 10:15.
He's so talented – he's [_] to win.
Please send me the essay [_] Monday at the latest.
The shop is open [_] 10 p.m.
I was on the [_] of giving up when I found the answer.

Lekcja 3 · zdania warunkowe

Mieszane tryby warunkowe

Czasem warunek dotyczy przeszłości, a skutek teraźniejszości („Gdybym wtedy przyjął tę pracę, teraz mieszkałbym w Londynie”), albo odwrotnie. Wtedy łączysz części trybu 2 i 3.

Typ	Część z if	Skutek	Przykład
przeszłość → teraz	Past Perfect (tryb 3)	would + czasownik (tryb 2)	If I had taken that job, I would live in London now.
teraz (cecha stała) → przeszłość	Past Simple (tryb 2)	would have + trzecia forma (tryb 3)	If I were braver, I would have asked her out.

If she had studied medicine, she would be a doctor now.Gdyby studiowała medycynę, byłaby teraz lekarką.
If I hadn't missed the bus, I wouldn't be so late.Gdybym nie spóźnił się na autobus, nie byłbym teraz tak spóźniony.
If he weren't so lazy, he would have passed the exam.Gdyby nie był taki leniwy, zdałby egzamin.
If I spoke Spanish, I would have understood what they said.Gdybym mówił po hiszpańsku, zrozumiałbym, co powiedzieli.

Jak wybrać. Zadaj dwa pytania: kiedy jest warunek (teraz czy wtedy) i kiedy jest skutek (teraz czy wtedy). Do warunku z przeszłości – Past Perfect, do warunku o teraźniejszości – Past Simple. Do skutku teraz – would + czasownik, do skutku wtedy – would have + trzecia forma.

Typowy błąd. Automatyczne „trójkowe” zakończenie: ~~If I had won the lottery, I would have been rich now.~~ Słowo now pokazuje skutek w teraźniejszości: …I would be rich now.

„Gdybym wczoraj wcześniej poszedł spać, nie byłbym teraz zmęczony.”

If I had gone to bed earlier yesterday, I wouldn't be tired now.
If I went to bed earlier yesterday, I wouldn't be tired now.
If I had gone to bed earlier yesterday, I wouldn't have been tired now.
If I would have gone to bed earlier yesterday, I wouldn't be tired now.

Wpisz czasowniki w trybie mieszanym (formy pełne).

If we [_] more money last year, we [_] a new car now. (save, have)
If he [_] a kinder person, he [_] you yesterday. (be, help)
If I [_] that fish, I [_] sick now. (not eat, not feel)
If she [_] so much work, she [_] to the party last night. (not have, come)

„Gdybym umiał pływać, wskoczyłbym wtedy do wody.”

If I had been able to swim, I would jump into the water.
If I can swim, I would have jumped into the water.
If I could swim, I would jump into the water then.
If I could swim, I would have jumped into the water.

Lekcja 4 · zdania warunkowe

Zamienniki if i inwersja w zdaniach warunkowych

Na poziomie B2 warunek wyraża się nie tylko słowem if. Spójniki takie jak provided czy in case precyzują znaczenie, a inwersja (Had I known…) nadaje tekstowi formalny ton.

Spójniki warunkowe

Spójnik	Znaczenie	Przykład
unless	jeśli nie, chyba że	I won't go unless you come with me.
provided / providing (that), as long as	pod warunkiem że	You can borrow it as long as you give it back.
in case	na wypadek gdyby (środek ostrożności)	Take an umbrella in case it rains.
otherwise	w przeciwnym razie	Hurry up, otherwise we'll miss the train.
suppose / supposing, what if	załóżmy, że; a co, jeśli	Supposing you won, what would you buy?
even if	nawet jeśli	I'll go even if it rains.

Typowy błąd. In case to nie „jeśli”. Take a coat in case it gets cold – weź kurtkę na wszelki wypadek (teraz). Take a coat if it gets cold – weź, dopiero gdy zrobi się zimno. Po unless nie dodaje się przeczenia: ~~unless you don't hurry~~ → unless you hurry.

Inwersja zamiast if

Tryb	Z if	Z inwersją
1	If you need help, call me.	Should you need help, call me.
2	If I were you, I'd accept.	Were I you, I'd accept.
3	If I had known, I would have told you.	Had I known, I would have told you.

Had we left earlier, we would have caught the train.Gdybyśmy wyszli wcześniej, zdążylibyśmy na pociąg.
Should you have any questions, please contact us.W razie pytań prosimy o kontakt.

Uwaga. W inwersji przeczenie nie ma formy skróconej: Had it not been for your help…, nie ~~Hadn't it been~~. But for + rzeczownik znaczy „gdyby nie”: But for your help, I would have failed.

„Zapisz mój numer, na wypadek gdybyś się zgubił.”

Write down my number unless you get lost.
Write down my number otherwise you get lost.
Write down my number in case you get lost.
Write down my number provided you get lost.

Wpisz unless, as long as, in case, otherwise albo even if.

You won't pass [_] you work harder.
You can stay out late [_] you text me.
I'll take some sandwiches [_] we get hungry.
Wear a helmet, [_] you could get hurt.
I wouldn't tell him [_] I knew.

Przekształć na inwersję. Wpisz pierwsze słowa zdania.

If I had known about the party, I would have come. → [_] about the party, I would have come.
If you see Tom, tell him to call me. → [_] Tom, tell him to call me.
If I were rich, I would travel. → [_] rich, I would travel.
If it hadn't been for the rain, we'd have won. → [_] for the rain, we'd have won.

Lekcja 5 · sytuacje nierealne

Wish, would rather, it's time i as if

Kilka konstrukcji wymaga „cofniętego” czasu, choć mówią o teraźniejszości. Wspólna zasada: czas przeszły sygnalizuje nierealność, tak jak w drugim trybie warunkowym.

Powtórka: wish

wish + Past Simple (teraz), + Past Perfect (przeszłość), + would (irytujące zachowanie innych): I wish I knew. I wish I hadn't gone. I wish you would listen.

Would rather i would prefer

Konstrukcja	Znaczenie	Przykład
would rather + czasownik	wolałbym (ja sam)	I'd rather stay at home.
would rather + osoba + Past Simple	wolałbym, żeby ktoś…	I'd rather you didn't smoke here.
would prefer + to + czasownik	wolałbym	I'd prefer to walk.
would rather + have + trzecia forma	wolałbym był (o przeszłości)	I'd rather have gone by train.

It's time

It's time to go.Czas iść. (neutralnie)
It's time we went home.Najwyższy czas, żebyśmy poszli do domu. (z naciskiem)
It's high time you got a job.Najwyższa pora, żebyś znalazł pracę.

As if / as though

He talks as if he knew everything.Mówi tak, jakby wszystko wiedział. (a nie wie)
You look as if you had seen a ghost.Wyglądasz, jakbyś zobaczył ducha.

Typowy błąd. Czas teraźniejszy po it's time i would rather z osobą: ~~It's time we go~~, ~~I'd rather you don't come~~. Poprawnie: It's time we went. I'd rather you didn't come. Po would rather bez osoby nie ma to: ~~I'd rather to stay~~.

„Wolałbym, żebyś mi tego nie mówił.”

I'd rather you don't tell me.
I'd rather you didn't tell me.
I'd rather you not to tell me.
I'd rather not you tell me.

Wpisz czasownik w odpowiedniej formie.

It's time you [_] taking your studies seriously. (start)
I'd rather [_] in tonight. I'm tired. (stay)
I'd rather you [_] in cash, if possible. (pay)
Would you prefer [_] at the front or at the back? (sit)
I wish we [_] our old house. I miss it. (not sell)
She acts as if she [_] the place. (own)
I wish people [_] throwing litter in the park. (stop)

Lekcja 6 · strona bierna

Strona bierna bezosobowa: It is said that…, He is believed to…

W wiadomościach i tekstach naukowych często przekazuje się opinie bez wskazania, kto je wyraża: „Uważa się, że…”, „Podobno on…”. Angielski ma do tego dwie konstrukcje ze stroną bierną.

Dwie konstrukcje

Czasowniki: say, think, believe, know, expect, report, consider, claim, estimate.

Konstrukcja	Przykład
It is + trzecia forma + that + zdanie	It is said that he is a millionaire.
podmiot + is + trzecia forma + to + czasownik	He is said to be a millionaire.

Czas bezokolicznika

Co i kiedy	Bezokolicznik	Przykład
teraz, ogólnie	to + czasownik	She is thought to live abroad.
w tej chwili, w toku	to be + -ing	The police are believed to be looking for two men.
wcześniej (przeszłość)	to have + trzecia forma	The thieves are thought to have escaped by car.

It is estimated that 2 million people visited the exhibition.Szacuje się, że wystawę odwiedziło 2 miliony osób.
The painting is believed to have been stolen in 1990.Uważa się, że obraz skradziono w 1990 roku.
He was known to be a very generous man.Był znany jako bardzo hojny człowiek.

Typowy błąd. Przy zdarzeniu z przeszłości zwykły bezokolicznik: ~~He is said to leave the country last week~~. Skoro wyjechał wcześniej niż „mówi się”, potrzeba to have left. Drugi błąd: mieszanie konstrukcji – ~~It is said him to be…~~. Albo It is said that he…, albo He is said to…

„Uważa się, że pożar wybuchł w kuchni.”

The fire is believed to start in the kitchen.
The fire is believed that it started in the kitchen.
The fire is believed to have started in the kitchen.
It is believed the fire to have started in the kitchen.

Przekształć zdanie. Wpisz brakujące słowa.

It is said that she is the best player in Europe. → She is said [_] the best player in Europe.
It is thought that the castle's owner lived here. → The castle's owner is thought [_] here.
It is believed that the man is hiding in the forest. → The man is believed [_] in the forest.
People expect that prices will rise. → [_] that prices will rise.
It is reported that ten people died. → Ten people [_].

Lekcja 7 · strona bierna

Get w stronie biernej i konstrukcje kauzatywne

W mowie potocznej stronę bierną często tworzy się z get zamiast be, zwłaszcza gdy coś dzieje się nagle albo nieprzyjemnie. Na B2 rozszerzasz też have something done o konstrukcje, w których mówisz, kto ma coś zrobić.

Get + trzecia forma

He got hurt playing rugby.Został ranny podczas gry w rugby.
Our car got stolen last week.W zeszłym tygodniu ukradli nam samochód.
They got married in June.Pobrali się w czerwcu.

Stałe wyrażenia: get married, get divorced, get dressed, get lost, get changed, get fired, get paid.

Konstrukcje kauzatywne

Wzór	Znaczenie	Przykład
have / get + rzecz + trzecia forma	zlecić coś (nie mówię komu)	I had my car serviced. I got my hair cut.
have + osoba + czasownik	polecić komuś coś zrobić	I'll have the porter carry your bags.
get + osoba + to + czasownik	namówić / skłonić kogoś	I got my brother to help me.
make + osoba + czasownik	zmusić kogoś	Mum made me tidy my room.
let + osoba + czasownik	pozwolić komuś	Dad let me drive his car.

Typowy błąd. ~~I got my brother help me~~ i ~~She made me to apologise~~. Po get + osoba jest to, a po make, let, have + osoba – sam czasownik. W stronie biernej make odzyskuje to: I was made to apologise.

„Namówiłem tatę, żeby pożyczył mi samochód.”

I got my dad lend me the car.
I made my dad to lend me the car.
I had my dad to lend me the car.
I got my dad to lend me the car.

Wpisz czasownik z nawiasu w odpowiedniej formie.

I finally got the plumber [_] the leak. (fix)
The teacher made us [_] outside. (wait)
You should get your eyes [_]. (check)
My parents won't let me [_] to the festival. (go)
He got [_] stealing a bike. (catch)
We were made [_] a contract. (sign)
I'll have my assistant [_] you back. (call)

Lekcja 8 · czasowniki modalne

Czasowniki modalne w przeszłości: krytyka, żal i zbędne działania

Konstrukcja modalny + have + trzecia forma pozwala ocenić przeszłość: co należało zrobić, co było możliwe, a co było niepotrzebne. Przypuszczenia (must / might / can't have) znasz z B1 – tu zajmiemy się resztą.

Forma	Znaczenie	Przykład
should have done	powinienem był (a nie zrobiłem)	You should have told me earlier.
shouldn't have done	nie powinienem był (a zrobiłem)	I shouldn't have eaten so much.
could have done	mogłem był (była możliwość, nie skorzystałem)	We could have won if we'd tried harder.
needn't have done	niepotrzebnie zrobiłem	You needn't have bought flowers. (kupiłeś, a nie było trzeba)
didn't need to do	nie musiałem (więc zwykle nie zrobiłem)	I didn't need to take a taxi – Tom drove me.
would have done	zrobiłbym (ale coś przeszkodziło)	I would have called, but my phone was dead.

You should have seen his face!Szkoda, że nie widziałeś jego miny! (dosł. powinieneś był widzieć)
She could have been killed!Mogła zginąć!
We needn't have hurried – the film started late.Niepotrzebnie się spieszyliśmy – film zaczął się później.

Typowy błąd. „Powinienem był” to nie ~~I should do it yesterday~~ ani ~~I should did it~~. Poprawnie: I should have done it yesterday. W mowie should've brzmi jak „should of” – ale zapis ~~should of~~ jest błędem.

Needn't have czy didn't need to? Pierwsze zawsze znaczy, że czynność została wykonana na próżno. Drugie zwykle znaczy, że jej nie wykonano, bo nie było potrzeby.

„Powinieneś był mnie zapytać.”

You should ask me.
You should have asked me.
You should had asked me.
You must have asked me.

„Niepotrzebnie gotowałeś – zjedliśmy już na mieście.”

You needn't have cooked – we've already eaten out.
You didn't need cook – we've already eaten out.
You mustn't have cooked – we've already eaten out.
You shouldn't cook – we've already eaten out.

Wpisz modalny + have + trzecia forma.

It's raining and I'm wet. I [_] an umbrella. (should / take)
I'm sorry. I [_] at you. (shouldn't / shout)
Why didn't you ask? I [_] you. (could / help)
The exam was easy. I [_] so much. (needn't / worry)
I [_] to your party, but I was ill. (would / come)

Lekcja 9 · mowa zależna

Czasowniki relacjonujące: suggest, deny, admit, warn, offer…

Zamiast powtarzać said i told, lepiej oddać intencję mówiącego: zaproponował, zaprzeczył, ostrzegł. Każdy z tych czasowników ma jednak własną konstrukcję, którą trzeba znać.

Wzór	Czasowniki	Przykład
+ to + czasownik	agree, offer, promise, refuse, threaten, decide	He offered to help me.
+ osoba + to + czasownik	advise, ask, encourage, invite, remind, warn, persuade, tell	She reminded me to buy milk. He warned us not to swim.
+ -ing	admit, deny, suggest, recommend, mention	He denied taking the money.
+ przyimek + -ing	apologise for, insist on, accuse sb of, blame sb for, congratulate sb on	She apologised for being late.
+ that + zdanie	explain, complain, admit, suggest, promise, insist	He explained that the train was late.

"Let's go to the cinema." – She suggested going to the cinema.„Chodźmy do kina.” – Zaproponowała pójście do kina.
"I didn't break it!" – He denied breaking it.„Nie zepsułem tego!” – Zaprzeczył, że to zepsuł.
"You stole my phone!" – She accused him of stealing her phone.„Ukradłeś mój telefon!” – Oskarżyła go o kradzież telefonu.

Typowy błąd. ~~He suggested me to go~~ – suggest nie łączy się z osobą + to. Poprawnie: He suggested going albo He suggested that I (should) go. Podobnie ~~She explained me~~ → She explained to me.

"Why don't we take a taxi?" said Ann. →

Ann suggested us to take a taxi.
Ann suggested to take a taxi.
Ann suggested taking a taxi.
Ann suggested us taking a taxi.

Przekształć wypowiedź. Wpisz brakujące słowa.

"I'll lend you my bike," Tom said. → Tom offered [_] me his bike.
"Don't touch the wire!" → The electrician warned us [_] the wire.
"Yes, I cheated in the test." → He admitted [_] in the test.
"I'm sorry I lost your book." → She apologised [_] my book.
"I won't pay!" → The customer refused [_].
"You lied to me!" → She accused him [_] to her.
"You should apply for the job." → My teacher encouraged me [_] for the job.

Lekcja 10 · formy czasownika

Bezokolicznik i -ing w formach złożonych

Bezokolicznik i forma -ing mają też odmiany przeszłe i bierne: to have done, to be done, having done, being done. Dzięki nim jednym zdaniem powiesz to, co po polsku wymaga zdania podrzędnego.

	Bezokolicznik	Forma -ing
zwykła	to do	doing
ciągła	to be doing	—
przeszła (wcześniej)	to have done	having done
bierna	to be done	being done
bierna przeszła	to have been done	having been done

I'm glad to have met you.Cieszę się, że cię poznałem.
She seems to be working hard.Wygląda na to, że ciężko pracuje.
He denied having seen her.Zaprzeczył, że ją widział.
I hate being told what to do.Nie znoszę, kiedy mówi mi się, co mam robić.
The work needs to be finished by Friday.Pracę trzeba skończyć do piątku.

Typowe czasowniki

seem, appear, pretend, happen, claim + bezokolicznik (także przeszły): He pretended to have forgotten.
want, expect, would like + bezokolicznik bierny: I don't want to be disturbed.
enjoy, hate, avoid, remember, deny + -ing bierne lub przeszłe: She avoided being seen.
need + -ing ma znaczenie bierne: The car needs washing. = The car needs to be washed.

Typowy błąd. Zwykły bezokolicznik o przeszłości: ~~He seems to lose weight~~ (gdy chcesz powiedzieć, że schudł). Poprawnie: He seems to have lost weight. I odwrotnie: ~~I don't like to tell what to do~~ – brakuje strony biernej: I don't like being told what to do.

„Wygląda na to, że zgubiła klucze.”

She seems to lose her keys.
She seems to have lost her keys.
She seems having lost her keys.
She seems to be lost her keys.

Wpisz właściwą formę czasownika z nawiasu.

I'd love [_] to their wedding. (invite – strona bierna)
She hates [_]. (photograph – strona bierna)
I expect [_] the report by noon. (finish – przeszły)
He admitted [_] the window. (break – przeszły)
These windows need [_]. (clean – znaczenie bierne)
He pretended [_] my name. (forget – przeszły)

Lekcja 11 · zdania złożone

Zdania względne: przyimki, whom, whose i of which

Na B2 zdania względne stają się dłuższe i bardziej formalne: przyimek przed zaimkiem (the man to whom I spoke), określenia ilości (most of whom) i zdania odnoszące się do całej wypowiedzi.

Przyimek na końcu czy na początku

Styl	Przykład
potoczny (przyimek na końcu)	The woman (who) I spoke to was very helpful.
formalny (przyimek przed zaimkiem)	The woman to whom I spoke was very helpful.
potoczny	That's the house (which) I grew up in.
formalny	That's the house in which I grew up.

Typowy błąd. Po przyimku nie wolno użyć who ani that: ~~the man with who I work~~, ~~the room in that we slept~~. Po przyimku jest tylko whom (osoby) albo which (rzeczy): the man with whom I work, the room in which we slept.

Ilość + of whom / of which

I have two brothers, both of whom live abroad.Mam dwóch braci, z których obaj mieszkają za granicą.
She bought ten books, most of which were novels.Kupiła dziesięć książek, z których większość to powieści.
The company employs 200 people, none of whom speak Polish.Firma zatrudnia 200 osób, z których żadna nie mówi po polsku.

Wzór: some / many / most / all / none / both / neither / one / two + of whom (osoby) lub of which (rzeczy). Zdanie takie zawsze stoi po przecinku.

Whose i when / why

The author, whose latest novel won a prize, lives in Kraków.Autor, którego najnowsza powieść zdobyła nagrodę, mieszka w Krakowie.
I'll never forget the day when we met.Nigdy nie zapomnę dnia, w którym się poznaliśmy.
That's the reason why I left.To jest powód, dla którego wyjechałem.

Wybierz poprawną wersję formalną.

The person to who you should write is the manager.
The person to that you should write is the manager.
The person to whom you should write is the manager.
The person whom you should write is the manager to.

Wpisz whom, which, whose, when albo why.

I met thirty students, most of [_] were from Asia.
The hotel in [_] we stayed was excellent.
The girl [_] bag was stolen went to the police.
He gave me three apples, two of [_] were rotten.
Summer is the season [_] most people go on holiday.
Nobody knows the reason [_] she resigned.
The man with [_] she works is from Canada.

Lekcja 12 · zdania złożone

Konstrukcje imiesłowowe: Walking home…, Having finished…, Built in 1900…

Imiesłowy pozwalają skrócić zdanie podrzędne. Zamiast „Kiedy szedłem do domu, spotkałem Toma” mówisz „Idąc do domu, spotkałem Toma”: Walking home, I met Tom. To typowa cecha stylu pisanego na B2.

Imiesłów	Znaczenie	Przykład
-ing	czynna, w tym samym czasie	Feeling tired, I went to bed. (Ponieważ byłem zmęczony…)
having + trzecia forma	czynna, wcześniej	Having finished my work, I went out. (Skończywszy pracę…)
trzecia forma	bierna	Built in 1900, the bridge is still in use. (Zbudowany w 1900…)

Skrócone zdania względne

The man sitting next to me was snoring.Mężczyzna siedzący obok mnie chrapał. (= who was sitting)
Most of the goods sold here are made in Poland.Większość towarów sprzedawanych tutaj powstaje w Polsce. (= which are sold)
Not knowing what to say, she left.Nie wiedząc, co powiedzieć, wyszła.

Typowy błąd. „Wiszący imiesłów” – podmiot imiesłowu musi być taki sam jak podmiot zdania głównego. ~~Walking down the street, a car hit me.~~ znaczy, że to samochód szedł ulicą. Poprawnie: Walking down the street, I was hit by a car. Przeczenie stoi przed imiesłowem: Not having a car, …, nie ~~Having not a car~~.

„Skończywszy wypracowanie, wysłała je nauczycielowi.”

Having finished her essay, she sent it to the teacher.
Finished her essay, she sent it to the teacher.
Having finished her essay, it was sent to the teacher.
Have finished her essay, she sent it to the teacher.

Wpisz imiesłów utworzony od czasownika z nawiasu.

[_] in 1949, the novel is still popular today. (write)
[_] a strange noise, he went downstairs. (hear)
[_] my wallet, I had to borrow money. (lose – wcześniej)
Who is the woman [_] by the door? (stand)
[_] to wake the baby, we whispered. (not want)
These are toys [_] by hand. (make)

Lekcja 13 · szyk zdania

Inwersja dla podkreślenia: Never have I…, Not only…

Gdy zdanie zaczyna się od przysłówka o znaczeniu przeczącym lub ograniczającym, szyk zmienia się jak w pytaniu: czasownik pomocniczy przed podmiotem. To środek stylistyczny, który dodaje wypowiedzi mocy – częsty w wypracowaniach i przemówieniach.

Wyrażenie	Znaczenie	Przykład
Never / Rarely / Seldom	nigdy / rzadko	Never have I seen such a mess.
Not only … but also	nie tylko… ale też	Not only did she win, but she also broke the record.
Hardly / Scarcely … when	ledwo… gdy	Hardly had I sat down when the phone rang.
No sooner … than	gdy tylko… to	No sooner had we arrived than it started raining.
Under no circumstances / On no account	w żadnym wypadku	Under no circumstances should you open this door.
Only then / Only when / Only after	dopiero wtedy	Only then did I understand.
Little	wcale nie, nawet nie	Little did he know what was waiting for him.

wyrażenie + czasownik pomocniczy (do / did / have / had / can / should…) + podmiot + reszta

Rarely do we see such talent.Rzadko widzimy taki talent.
Not only is he rich, but he's also very kind.Jest nie tylko bogaty, ale też bardzo miły.
Only when I got home did I notice the hole in my coat.Dopiero w domu zauważyłem dziurę w płaszczu.

Typowy błąd. Brak czasownika pomocniczego przy Present i Past Simple: ~~Never I saw such a thing~~, ~~Not only she sings…~~. Trzeba dodać do / does / did jak w pytaniu: Never did I see… Not only does she sing… Po Only when … inwersja jest w zdaniu głównym, nie w części z when.

„Ledwo wyszedłem z domu, zaczęło padać.”

Hardly I had left the house when it started to rain.
Hardly had I left the house than it started to rain.
Hardly did I leave the house when it was starting to rain.
Hardly had I left the house when it started to rain.

Przepisz z inwersją. Wpisz brakujące słowa (czasownik pomocniczy i podmiot).

I have never been so embarrassed. → Never [_] been so embarrassed.
He didn't apologise, and he also laughed. → Not only [_] not apologise, but he also laughed.
We rarely eat out. → Rarely [_] eat out.
You mustn't tell anyone under any circumstances. → Under no circumstances [_] tell anyone.
We had just started dinner when the guests came. → No sooner [_] started dinner than the guests came.
I realised the truth only later. → Only later [_] the truth.

Lekcja 14 · szyk zdania

Zdania rozszczepione: It was Tom who…, What I need is…

Po polsku akcent przesuwa się szykiem albo intonacją: „To Tom zbił szybę”. Angielski ma sztywny szyk, więc do podkreślenia używa zdań rozszczepionych (cleft sentences).

It is / It was … that / who

Wyróżniona część stoi między It was a that / who:

Tom broke the window. → It was Tom who broke the window.To Tom zbił szybę (a nie ktoś inny).
It was in 2015 that we moved to Gdańsk.To w 2015 roku przeprowadziliśmy się do Gdańska.
It's your attitude that I don't like.To twoje nastawienie mi się nie podoba.

What … is / was …

I need a holiday. → What I need is a holiday.To, czego potrzebuję, to urlop.
What surprised me was his reaction.Zaskoczyła mnie jego reakcja.
What we did was (to) call the police.Zrobiliśmy tak: zadzwoniliśmy na policję.

Podobnie działają All I want is… (Jedyne, czego chcę, to…), The reason (why) … is that…, The thing that… is…, The place where… is….

Typowy błąd. ~~What I need it is a holiday~~, ~~The reason is because…~~. Po What I need od razu stoi is, bez it. Po The reason is stoi that: The reason is that I was ill.

„To moja siostra powiedziała mi prawdę.” (nie ktoś inny)

It was my sister which told me the truth.
It was my sister who told me the truth.
What told me the truth was my sister who.
My sister it was who told me the truth.

Przepisz jako zdanie rozszczepione. Wpisz brakujące słowa.

I want some peace and quiet. → [_] is some peace and quiet.
We met in Paris in 2019. → [_] in 2019 [_] we met in Paris.
His rudeness annoys me. → [_] is his rudeness.
Kasia found the keys. → [_] Kasia [_] found the keys.
I only need a coffee. → [_] is a coffee.

Ułóż zdania.

is / What / why he left / I don't understand
that / It was / woke me up / the noise

Lekcja 15 · przedimki

Przedimki dla zaawansowanych

Przedimki to najczęstsze źródło drobnych błędów Polaków nawet na poziomie C1. Na B2 warto opanować reguły dla nazw geograficznych, instytucji, uogólnień i stałych wyrażeń.

Uogólnienia

Zasada	Przykład
rzeczy ogólnie: liczba mnoga lub niepoliczalne bez przedimka	Dogs are loyal. Life is short. I love music.
to samo, ale konkretnie: the	The dogs next door bark all night. The music in this film is great.
gatunek lub wynalazek (formalnie): the + l. pojedyncza	The tiger is in danger. Who invented the telephone?
grupy ludzi: the + przymiotnik	the rich, the poor, the elderly, the unemployed
narodowości: the + przymiotnik	the British, the French, the Dutch (ale: Poles, Germans)

Nazwy geograficzne

Z the	Bez przedimka
rzeki, morza, oceany: the Vistula, the Baltic, the Atlantic	pojedyncze jeziora i góry: Lake Como, Mount Everest
łańcuchy gór, grupy wysp: the Alps, the Tatras, the Canaries	pojedyncze wyspy: Sicily, Malta
kraje z Republic, Kingdom, States lub w l. mnogiej: the Czech Republic, the UK, the Netherlands	większość krajów, miast, kontynentów: Poland, Paris, Europe
pustynie: the Sahara	ulice i parki: Oxford Street, Hyde Park

Instytucje: go to school czy go to the school?

Bez przedimka, gdy chodzi o główną funkcję miejsca: go to school (uczyć się), be in hospital (jako pacjent), go to prison (odsiadywać wyrok), go to church (na mszę), go to bed. Z the, gdy chodzi o budynek: My mum went to the school to talk to my teacher.

Typowy błąd. ~~The life is beautiful~~, ~~I like the sport~~, ~~The people are often selfish~~ – w uogólnieniach nie ma the. I odwrotnie: ~~Vistula is the longest river~~ – rzeki zawsze z the. Stopień najwyższy i liczebniki porządkowe też: the best, the first, the same.

Wpisz the. Gdy przedimka nie ma, wpisz myślnik - albo zostaw lukę pustą.

[_] Money doesn't bring happiness.
We sailed across [_] Atlantic.
She was born in [_] Italy.
We went skiing in [_] Alps.
[_] rich should pay more tax.
He's been in [_] hospital since Monday. (jako pacjent)
Have you ever been to [_] Netherlands?
I'm interested in [_] modern art.

„Smartfony zmieniły nasze życie.”

The smartphones have changed the our lives.
The smartphones have changed our lives.
Smartphones have changed our lives.
A smartphones have changed our lives.

Lekcja 16 · porównywanie

Zaawansowane porównania: the more … the better, by far, nowhere near

Stopień wyższy i najwyższy znasz od A2. Na B2 liczy się precyzja: jak bardzo coś się różni, jak zmienia się stopniowo i jak powiedzieć „im…, tym…”.

Stopniowanie różnicy

Różnica	Słowa	Przykład
duża	much, far, a lot, considerably, significantly	Trains are far more comfortable than buses.
mała	slightly, a bit, a little, marginally	This one is slightly cheaper.
przy stopniu najwyższym	by far, easily, one of the	It's by far the best film this year.
as … as z różnicą	nowhere near, not nearly, nothing like, almost, just	The sequel is nowhere near as good as the original.
wielokrotność	twice / three times as … as	Their house is twice as big as ours.

„Im…, tym…” i zmiana stopniowa

The more you practise, the better you get.Im więcej ćwiczysz, tym lepiej ci idzie.
The sooner, the better.Im szybciej, tym lepiej.
It's getting colder and colder.Robi się coraz zimniej.
Life is becoming more and more expensive.Życie staje się coraz droższe.

Typowy błąd. ~~More you practise, better you get~~ i ~~The more you practise, more you learn~~. W konstrukcji „im…, tym…” the stoi przed oboma stopniami wyższymi. Po polsku „coraz” to podwojony stopień: bigger and bigger, more and more difficult, nie ~~more and more big~~. Uwaga też na very: nie łączy się ze stopniem wyższym (~~very better~~ → much better).

Inne konstrukcje

the same as (taki sam jak), similar to (podobny do), different from (inny niż), like (jak, podobnie do – przed rzeczownikiem) i as (jako, w roli): She works as a nurse. vs She sings like an angel.

„Im starszy jestem, tym mniej śpię.”

Older I get, less I sleep.
The older I get, the less I sleep.
The older I get, less I sleep.
More old I get, the less I sleep.

Wpisz brakujące słowo lub słowa.

This exam was [_] more difficult than the last one. (dużo)
She is [_] the best student in the class. (zdecydowanie)
The food was [_] near as good as I expected.
My brother earns [_] as much as I do. (dwa razy)
Your English is getting [_]. (coraz lepszy)
[_] more I read about it, [_] less I understand.
She worked [_] a waitress for two years.
My new school is very different [_] my old one.

Lekcja 17 · łączenie zdań

Spójniki B2: kontrast, cel i dodawanie argumentów

W rozprawce i e-mailu formalnym liczy się różnorodność spójników. Na B2 do although i despite dochodzą formy bardziej formalne, wyrażenia celu i spójniki porządkujące argumenty.

Kontrast i ustępstwo

Spójnik	Konstrukcja	Przykład
nevertheless / nonetheless	nowe zdanie (formalnie)	The plan is risky. Nevertheless, we will try it.
even though	zdanie (mocniej niż although)	Even though I was tired, I kept working.
despite the fact that	zdanie	Despite the fact that it rained, we had fun.
while / whereas	kontrast dwóch faktów	While some people love cities, others prefer the countryside.
przymiotnik + as / though + zdanie	emfatycznie	Tired as I was, I finished the essay.
however + przymiotnik / przysłówek	„jakkolwiek”	However hard I try, I can't do it.

Cel

Wyrażenie	Konstrukcja	Przykład
to / in order to / so as to	+ czasownik	I left early in order to avoid the traffic.
in order not to / so as not to	+ czasownik	He whispered so as not to wake the baby.
so that	+ zdanie (często z can / could / would)	Speak louder so that everyone can hear you.

Typowy błąd. „Żeby nie” to ~~to not~~ albo ~~for not~~: poprawnie so as not to / in order not to albo so that … won't / wouldn't. Polskie „pomimo że” to despite the fact that albo although, a nie ~~despite that~~ + zdanie.

Dodawanie i porządkowanie

Moreover, Furthermore, In addition, What is more (ponadto) · Firstly, Secondly, Finally · On the one hand… On the other hand… · To sum up, All in all, In conclusion.

On the one hand, social media keeps us connected. On the other hand, it can be addictive.Z jednej strony media społecznościowe pozwalają być w kontakcie. Z drugiej strony mogą uzależniać.

„Wyszedł cicho, żeby nikogo nie obudzić.”

He left quietly so as not to wake anyone.
He left quietly to not to wake anyone.
He left quietly for not waking anyone.
He left quietly so that not wake anyone.

Wpisz brakujące słowo lub słowa.

Despite the [_] that he was injured, he finished the race.
Rich [_] he is, he isn't happy.
[_] much I eat, I never put on weight.
I'll write it down so [_] I don't forget.
The hotel was expensive. [_], it was worth every penny.
She saved money in [_] to buy a flat.
Cycling is cheap. [_], it's good for your health.

Ułóż zdania.

it was late / nobody / Even though / wanted to go home
so as / We took a taxi / to be late / not

Lekcja 18 · podsumowanie

Test końcowy z gramatyki B2

25 pytań z całego kursu. Przy każdym pytaniu w nawiasie jest temat, do którego warto wrócić, jeśli odpowiedź sprawi kłopot.

Jak liczyć wynik. Za pytanie trafione za pierwszym razem daj sobie punkt. 20 punktów i więcej oznacza, że gramatykę B2 masz opanowaną. Kolejny krok to poziom C1: inwersja i tryby w pełnym zakresie, konstrukcje nominalne, niuanse czasowników modalnych.

I was tired because I … all day. (Past Perfect Continuous)

have been working
had been working
was working
worked been

„Do czerwca skończę kurs.” (Future Perfect)

By June I will finish the course.
Until June I will have finished the course.
By June I will have finished the course.
By June I am finishing the course.

Hurry up! The film is … to start. (formy przyszłe)

about
bound
due on
point

„Gdybym wtedy przyjął tę pracę, byłbym teraz bogaty.” (tryby mieszane)

If I had accepted that job, I would have been rich now.
If I accepted that job, I would be rich now.
If I had accepted that job, I would be rich now.
If I would have accepted that job, I would be rich now.

… I known, I would have helped. (inwersja w warunkach)

Should
Had
Were
If

„Weź mapę, na wypadek gdybyś się zgubił.” (zamienniki if)

Take a map unless you get lost.
Take a map in case you get lost.
Take a map provided you get lost.
Take a map otherwise you get lost.

It's time we … home. (it's time)

go
will go
went
going

„Uważa się, że złodziej uciekł za granicę.” (strona bierna bezosobowa)

The thief is believed to escape abroad.
The thief is believed to have escaped abroad.
It is believed the thief to have escaped abroad.
The thief believes to have escaped abroad.

„Zmusili nas do czekania.” (kauzatyw)

They made us to wait.
They made us waiting.
They made us wait.
They got us wait.

„Niepotrzebnie wziąłem parasol – nie padało.” (modalne w przeszłości)

I didn't need take an umbrella.
I needn't have taken an umbrella.
I mustn't have taken an umbrella.
I shouldn't take an umbrella.

He denied … the money. (czasowniki relacjonujące)

to steal
stealing
that stealing
steal

My teacher suggested … more. (czasowniki relacjonujące)

me to read
to read
me reading
reading

„Wygląda na to, że zapomniał.” (bezokolicznik złożony)

He seems to forget.
He seems to have forgotten.
He seems having forgotten.
He seems forgotten.

I have two sisters, both of … are teachers. (zdania względne)

who
which
whom
them

… the letter, she burst into tears. (imiesłowy)

Having read
Had read
Have read
To have read

Never … such a beautiful place. (inwersja)

I have seen
have I seen
I saw
seen I have

No sooner had we sat down … the phone rang. (inwersja)

when
then
than
that

„Potrzebuję tylko trochę snu.” (z naciskiem) (zdania rozszczepione)

What I need it is some sleep.
What I need is some sleep.
It is what I need some sleep.
That I need is some sleep.

We spent a week in … Tatras. (przedimki)

… life is too short to worry. (przedimki)

The more you sleep, … you feel. (porównania)

better
the better
more better
the best

The sequel was … as good as the first film. (porównania)

nowhere near
far
by far
much

„Żeby nie spóźnić się na pociąg, wyszliśmy wcześnie.” (spójniki celu)

To not miss the train, we left early.
For not missing the train, we left early.
So as not to miss the train, we left early.
So that not miss the train, we left early.

… hard she tried, she couldn't open the door. (spójniki kontrastu)

Although
However
Despite
Even

You … me! I would have helped you. (modalne w przeszłości)

should tell
should have told
must have told
needn't have told